-
İstanbul'da çeşitli maksatlarla gizli ve açık olmak üzere kurulmuş, parti veya dernek adı altında birtakım kuruluşlar da vardı.
İstanbul'da önemli sayılabilecek kuruluşlardan biri İngiliz muhipleri cemiyeti idi. bu addan, İngilizlere dost olanların kurduğu bir dernek anlaşılmasın. bence, bu derneği kuranlar kendi şahıslarını ve kendi çıkarlarını gözetenler ile, kendi çıkarlarının korunma çaresini lloyd george (loyt corc) hükûmeti aracılığı ile İngiliz himâyesini sağlamakta arayanlardır. bu zavallıların, İngiliz devleti'nin osmanlı devleti'ni bir bütün olarak korumak ve himaye etmek isteğinde olup olamayacağını bir defa olsun dikkate alıp almadıkları, üzerinde düşünülmeye değer.
bu derneğe girenlerin başında osmanlı padişahı ve halîfe-i rûy-i zemîn ünvanını taşıyan vahdettin, damat ferit paşa, dahiliye nâzırı olan ali kemal, âdil ve mehmet ali beyler ile sait molla bulunuyordu. dernekte rahip frew (fru) gibi İngiliz milletinden bazı macera heveslileri de vardı. yapılan işlemlerden ve gösterilen faaliyetlerden anlaşıldığına göre, derneğin başkanı rahip frew idi:
bu derneğin iki yönü ve iki ayrı niteliği vardı. biri açık yönü ve usulüne uygun teşebbüslerle İngiliz himâyesini sağlama amacına yönelmiş olan niteliği idi. öteki de gizli yönüydü. asıl faaliyet bu gizli yöndeydi. memleket içinde örgütlenerek isyan ve ihtilâl çıkarmak, millî şuuru felce uğratmak, yabancı müdahalesini kolaylaştırmak gibi haince teşebbüsler, derneğin bu gizli kolu tarafından idare edilmekte idi. sait molla 'nın derneğin açıktan yaptığı çalışmalarında olduğu gibi gizli çalışmalarında da ondan daha çok rol oynadığı görülecektir. bu dernek hakkında söylediklerim, sırası geldikçe yapacağım açıklamalar ve gereğinde göstereceğim belgelerle daha kolay anlaşılacaktır.
(seedorf, 29.12.2005 21:05:00)
-
bağımsızlık mücadelesi sırasında bize en büyük zararı yabancıların değil kendi içimizdeki hainlerin verdiğini gösteren dernektir.istanbul hükümetini destekleyen,o dönemin bir sürü aydın geçineni bu derneklere açık veya gizli olarak destek vermiştir.tarih tekerrürden ibarettir lafından hareketle bugün de aydın,entel geçinenlerin birçoğunun yaptığı o zamanki aydın geçinenlerin yaptığından farklı değildir.yaşananları görmek için illa üzerinden 50 yıl geçmesine gerek olmamalıdır.sadece olaylara aynı seviyeden değil de,biraz daha geniş görüş açısı kazandıran tepeden bakmak yeterlidir.
(pilli dede, 30.12.2005 06:51:00)
-
(bkz.: zararlı cemiyetler)'e bir örnek teşkil eden cemiyettir kendileri
(ananola, 06.04.2007 21:26:00)
-
istiklal mahkemelerinde sürüm sürüm süründürülmesi gereken sidikli piyadeler diğeri (bkz.: haclı ordusu)
(suleymandincer, 06.04.2007 21:32:00)
-
şeyh sait isyanı ile ülkedeki kürt-islam ayaklanmasını başlatan zararlı cemiyetlerden sadece birisi. zamanın başbakanı konumundaki damat ferit'in de desteklediği cemiyet.
(__rebel__, 06.04.2007 22:07:00)