-
baslik acarken ilk once acilmak istenen basligin benzerinin sozlukte olup olmadigi arastirilmali eger benzeri yoksa imla kurallarina dikkat edilerek basligi acar yazarimiz
konu secerken yazarlar diger kisileri ilgilendiren ve gerekli basliklar acmali
anket iceren basliklardan uzak durulmali
baslikta ki karakter sinirlamasina dikkat edilmelidir
baslik acildiktan sonra sira tanim girmeye gelir
ilk tanim her zaman basligi aciklamak zorundadir serbest cagrisim
ya da bkz kullanmak sakincalidir yazarlara bu konuda daha hassas olmalarini oneririm.
ilk tanim bkz oldugu durumlarda vardir tabi ki
mesela;
nazim hikmet basligi nazim hikmet ran basligina bkz vererek yonlendirilebilir peki boyle bir durumda benzer basligi neden silmiyoruz
cunku nazim hikmet ran'i bulmak isteyen kisi cogunlukla "nazim hikmet" olarak aratir cunku akillarda o sekilde kalmistir ve bu basliga bkz olarak "nazim hikmet ran" diye bkz verip yonlendirmek dogru olandir
ya da "cevat prekazi" basliginda bir cok insan "prekazi" olarak aratir ve "cevat prekazi" basligina ulasmak icin ilk tanima bkz vermek gereklidir ³
(bkz.: hatali basliklari altina tanim girerek elestirmek)
(zeus, 20.02.2006 13:31:00 ~ 07.03.2006 08:58:00)
-
(bkz.: aramaya inanmak)
(ne oluyo len burda, 20.02.2006 13:59:00)
-
³ ³ ³
––- başlıklar turk dili ve imla kurallarına na uygun olarak açılmalıdır. gundelik hayatta kullanılan dil kullanılmakta olan bazı kalıplar bile uzatılmadan bilindiği hali ile yazılmalıdır.
orn# ne istiyon lann yerine ne istiyosun lengibi.
––- başlık açmadan once ilk önce yapılması gereken baslıgı yazdıktan sonra o baslıga yakın anlamlı bi baslıgın olmamasıdır. açacağınız başlığın sizce bir kelimesini ya da eşanlamlı kelimesini arama bölümüne yazıp, yok ise o zaman başlığınızı açmalısınız.
–– herhangi bir güncel haber ya da maç başlığı gün/ay/yıl ve başlığın metni şeklinde açılmalıdır. örn:6 kasım 2002 fenerbahçe galatasaray maçı.
––-kısaltmalar kullanarak baslık açılırken kesinlikle noktalama işareti kullanılmamalı ve de boşluk olmamalıdır. ayrıca açılmış olan bu kısaltma başlığının ilk entrysi bu kısaltmanın açılımının bakınızlanması ile oluşturulması gerekmektedir.
–– kişi adı olarak girilecek olan başlıklar herkesin bildiği ve alışkın olduğu şekilde girilecektir. mesela;
örn #1: atatürk şeklinde değil mustafa kemal atatürkşeklinde
örn #2: emrah ipekoglu şeklinde değil de herkesin bildiği emrahşeklinde.
–– bazı eserlerin (kitap, film gibi) isimleri orijinal isimleri ile açılıp altına türkçe halinin bakınızı verilerek açılmalıdır (yönetim kadrosuna o bakınıza yönlendirilmesi için bildirilmesi gerekir).
–– kişisel entry girmek kesinlikle yasaktır. misal: dun gün evde agda yaparkenşeklinde.
–– başlık açarken bir soru cümlesi şeklinde olan başlıklar açmamaya özen gösterelim, çünkü bu başlıklar hem soru cevaba dönüşebiliyor hem de altında ciddi bir forum durumu oluşturabiliyorlar. onun dışında altında kesinlikle ve kesinlikle forumdan başka bir şey oluşabilecek başlıklar açmayalım.
––- anket içerikli olacak olan başlıkların ilk entrysi kesinlikle tanım olmak zorundadır, direk olarak ilk entryden örneklemeye girilmiş olan başlıklar silineceklerdir. sözlüğümüze ve yazarlarımıza yararlı olacak olan anket çeşidi olarak;
(bkz.: sozlukculerin aslında soylemek istedikleri)
uygun olmayacak başlıklar için de:
(bkz.: hedehödö şarkıcısının üstüne yakışacaklar)
[bkz: sözlük yazarlarının cep telefonu numaraları]
(bkz.: hede hödö aktörler)
bu örneklerden hareketle aynı mantıkta olan başlıklar açabilirsiniz, gereksiz olarak görülen başlıklar silineceklerdir.
(ne oluyo len burda, 25.03.2006 13:07:00 ~ 02.11.2006 16:43:00)
-
(bkz.: markanın ürünün önüne geçmesi)
bakınız bu 4 kelimelik bir başlıktır. ama bu başlığın sadece kelimeleri yer değiştirilmiş haliyle 4 kardeşi daha bulunuyor. hepsi birbirine yönlü vaziyette.
lütfen aramaya inanın.
ayrıyetten; dikkat çekmek istediğim bir husus daha var.
örneğin: "logosu kanguru olan marketler zinciri" şeklinde başlık açıp altına entry olarak migros yazmak, daha doğrusu bunu sözlüğe bu şekilde kazandırmak caiz değildir. yazar gider migros başlığı altına "logosu kanguru olan marketler zinciri" yazarsa o yazar yazardır.³
ne demiş neobilge türk düşünürü; rönesans iki kere refah sağlamaz.
sözlüğün zenginliği başlık sayısından ziyade açılan başlıkları etkili kullanmaktır.
(calexico, 14.06.2006 13:01:00 ~ 14.06.2006 13:02:00)
-
tarihsel kişilikler, yazarlar, politikacılar, din ve devlet adamları, askeri zatlar, düşünürler, sanatçılar vs.. hakkında başlık açarken tam ismiyle açmaya dikkat edin.
örneğin;
fablcı amcadan bahsederken la fontaine diye bahsediyor olabiliriz. fakat başlığı la fontaine şeklinde açarsanız farklı la fontaine lerle karıştırılabilir (la fontaine sokağı, la fontaine ana okulu gibi). o yüzden başlığı jean de la fontaine şeklinde açarsanız dünyada sadece bir tane jean de la fontaine olacağından tanımlar birbirine karışmayacaktır.
(calexico, 17.06.2006 12:42:00)
-
herhangi bir internet sitesi hakkında başlık açarken sitenin sadece adını kullanınız. biliyorum bugüne kadar sitelerle ilgili başlık açarken hep adresi başlığa girmek suretiyle açtık. fakat artık devir değişti e tabi çelik de değişti. anlatılmak isteneni en kısa ve en anlaşılır şekilde açılan başlığa girmek, adres verilecekse entry'de vermek daha makbuldür.
örneğin yahoo adlı site hakında açılan başlık yahoo olmalı, başlıkda direktman adres yazılmamalıdır, çünkü sitenin adı www yahoo com değil yahoo dur. böylesi hem göz zevkine hitap edecektir hem de başlık editlenirken ortaya çıkabilecek sorunlar minimuma inecektir.
eğer, internet sitesinin bir ismi yoksa ve kafanız karışırsa, www olayını devreye sokmadan önce başlığı sitenin sahip olduğu alan adıyla beraber(com/net/info/org/biz vs) www şekli yapmadan açın.
(muslumgurses.com gibi)
günlük hayatta nasıl ki -abi www.mynet.com'da geçen bir haber okudum çok garipti- demiyorsak , sözlükte de başlık açma olayını gayet kısa fakat anlatılmak istenen tamamiyle anlatılmış şekilde yapmalıyız.
ayrıca sadece internet sitesinden ibaret olan oluşumları isimleriyle başlık açılmalıdır. örneğin google, yahoo, hepsiburada vs. bunlar sadece net üstünden hizmet verirler. şimdi kalkıp haberturk'ün net sitesini açacağınız başlığı haberturk şeklinde açmak tv aracılığıyla yayın yapan haberturk'le karışmasına sebep verir. itiraf com gibi alan adıyla isim oluşturan bi siteyi itiraf diye açmak olmaz
bugüne kadar bu şekilde açılmış başlıklar [yalaka mode]mazlumun dostu, zalimin düşmanı emekçi modlarımız[/yalaka mode] tarafından ustaca düzeltilecektir.
ps: bu entry'i 3 gün içinde 7 suser'a okutan yazara 3harf mail adresi veriliyomuuş!
(calexico, 18.06.2006 23:17:00 ~ 18.06.2006 23:33:00)
-
iş..!ekmek..!özgürlük..!
ya da
bir türk dünyaya bedeldir!..
kafanız sikildi mi?
bu cümleler kafanızla seks yapmaya yönelik cümleler midir?
değişik görüşlere saygılı olmak zor mudur?
veya
dünya görüşünüzü başka ideolojilere hakaret etmeden yapamayacak kadar az mı geliştik?
"kafa siken solcu zırvaları"
"kafa siken sağcı zırvaları"
her iki başlık da tarih oldu.
sizi rahatsız eden herşeye kafa siken deme mecburiyetiniz yok.
hele ki bunu diğer yazarların mottosu haline gelmiş sözcüklere hakaret ederek yapmanıza hakkınız yok.
eğer bu sözcüklerden rahatsızsanız, bunu daha sakin bir üslupla dile getirmeniz(başlığı sakin bir üslupla açmanız) hayrınıza ve hayrımıza olacaktır.
kıssadan hisse;
sizin sahip benimsediğiniz dünya görüşüne karşı olan her durumu,sözcüğü,olayı vs. diğerlerini incitmeyecek şekilde hakaret etmeden yapınız.
(calexico, 23.07.2006 15:06:00)
-
(bkz.: hatali baslik ornekleri)
(zeus, 23.07.2006 15:27:00)
-
"hebede höbödö modeli " şeklindeki modelli başlıklardan itina ile kaçınmak. zira gerçekten kabak tadı verdi artık.
(kojiro, 23.07.2006 17:16:00)
-
filmler, operalar, tiyatro oyunları vs.
bunları orjinal isimleriyle açmaya dikkat edilmesi gerekir.
nasıl ki yabancı bir şarkıcının albümü hakkında başlık açarken orjinal ismini kullanıyorsak, türkçeye çevirmiyorsak, filmlerde de bu hassasiyeti gösterelim. filmin orjinal afişinde yazan ismiyle açınız.
zira biz başlıkları birbirine yönlendirmekten sıkıldık.
fakat bu demek değil ki her film hakkında açılan başlık ingilizce olacak. böyle bir kaide yok. fransız filminin adı fransızca açılmalı, italyan filminin italyanca ve de türk filmlerinin başlığı da türkçe açılmalı.
(calexico, 24.07.2006 19:22:00)
-
filmler orjinal isimleriyle yazılmalıdır.
sadece bir örnek olarak sunuyorum³:
buz devri 2 olarak açılan bir başlık ice age 2 the meltdown şeklinde açılmalıdır.
bunun sebebi ise aratmada kolaylık sağlamasıdır. ayrıca bilindiği üzere filmler her zaman türkçemize olması gerektiği gibi ve doğru olarak çevrilmemektedir. örnek olarak brokeback mountain filmi türkçeye ibne kovboylar olarak bile çevrilmiştir³. birçok filim türkçeye birçok şekilde çevrilmiştir.
tüm bu sakıncalar gözönünde bulundurulursa lütfen filmleri orjinal, hatta mümkünse afişlerinde yazan yasal adlarıyla başlıklandıralım. daha önceden açılmış ve bu kurallara uygun olmayan film isimlerini ise acilen ihbar edelim.
duymadım, bilmedim denilmesin!
(diclonaprosyn, 03.10.2006 19:56:00)
-
baslik acarken baslik kirliligine neden olmadan, sozlugu temiz tutarak basliklar acilmali. benzer basligin konusunu tureterek baslik acilmamalidir.
var olan bir basliga yazilmasi gereken tanimi baska bir baslik acarak yazmak hem sozlugu gereksiz basliklar yuzunden kirletir hem de yonlendirme yapacak olan yoneticiyi yorar.
misal:
baslik:
orumcek adam
bir baska baslik:
orumcek adamin dusmanlari
seklinde olmamalidir. dusmanlari orumcek adam basligina yazarak ortami temiz tutmus oluruz. bu kurallara aykiri ve silinme sebebi degildir ama sozlugun temizligi acisindan onemlidir.
(bkz.: ota boka baslik acmak)
(zeus, 31.10.2006 10:10:00)
-
- kisaltma kelimelerin yazili$lari biti$ik olmalidir. bazi orijinal isimler di$inda kisaltmalar her zaman icin arasinda nokta olmami$ gibi acilir. (bkz.: g o r a)(bkz.: iibf)
- gerekmedikce cok fazla karakter iceren ba$lik acmayiniz. sonra ucuruluyor.
- bir ba$ligi tanimalayacaksaniz, isimlerin sonuna gelen $eylerden kacininiz. "amuda kalkan hatun ki$isi" yerine "amuda kalkan hatun" $eklinde ba$lik acmaniz yarari(m/n)iza olacaktir. emin olunuz
- telefon numarasina dair ba$lik acarken biti$ik yaziniz.
- unlu ki$ilere tam adiyla giri girip, acilmayan ba$liklari tam adiyla aciniz. gerektiginde bilinen adiyla da acip bakiniz vermeniz kafi olacaktir. zamani gelince yoneticiler tarafindan o ba$lik tam ada yonlendirileceginden yonlendirme ibaresi ta$iyan girinizin "tanim yok ilk entrynin aciklayici olmasi lazim" gerekcesiyle sizi tela$landirmasin, oyle silinir onlar. ataturk ba$ligi yerine mustafa kemal ataturk ba$ligini acmaniz yada buraya giri girmeniz hayrina olacaktir.
- sozlukte nasil "kuzu hayvani","armut meyvesi","kulaklik nesnesi","cd cismi" gibi ba$liklarin kar$isina gecilerek "ahaha ne yapmi$ bu yaaa!" diye gulunuyorsa, "x tipi","x modeli","x turu" gibi ba$liklarin da sozlugu deli gibi okuyan yazarlar tarafindan sozlugun varligindan beri bunyeye epey kotu tat verdigi bilinmektedir. bu yuzden ba$liklarinizi acarken "x tipi" demek yerine sonunu direk "x" diye bitirin.
- turkceyi herkesten daha duzgun kullanin.
(ipeqim, 02.11.2006 16:59:00 ~ 18.06.2007 14:08:00)
-
(bkz.: tanim yok ilk entrynin aciklayici olmasi lazim)
(velociraptor, 18.01.2007 22:47:00)
-
29 mart opeth konseri hatalı bir başlıktır. bu başlık açılıken dikkatsiz ve düşüncesiz davranan bir yazar iki yazarın heyecanlanmasına, bir yazarın hatalı bir entry girmesine, bir yöneticinin rezil olmasına, 3 çöpçatanın balkondan kendisini atmasına ve buzdolabındaki bir maden suyunun donmasına sebeb olmuştur.
halbuki başlıkta konsere dair olmazsa olmaz ayrıntılar da verilseydi(hangi senede olduğu gibi) bunların hiç birisi yaşanmayacaktı.
29 mart opeth konseri olarak değil de 29 mart 2006 opeth istanbul konseri şeklinde açılabilecek bir başlık başarılı olabilecekti.
(diclonaprosyn, 25.01.2007 00:38:00)
-
3harf anayasası’nın başlıklarla ilgili bölümü 3. madde ve fıkraları şu şekildedir.
3.1başlıklar genel bir anlam belirtmelidir.
başlığın geniş bir anlam ihtiva etmesi hem yazar için bir kolaylık olacaktır hem de arayanın aradığını bulmasına. çok dar anlamlı başlıklar yazar kişileri saçmalamalara yönlendirir. "spesifik başlıkların kısırlığı" yasası bu maddeye destektir.
3.2enry’nin kendisi olabilecek şeyler başlık olarak açılamaz.
hemen kanunun bu maddesini değerlendirecek olur isek;
bkz.: (ajdarin yedigi tokatin guvenlik onlemleri alinmadan rte tarafindan acilmis bolu dagi tunelinde yasanan kazalardan daha cok medyada yer almasi)
bu başlık, değil düpedüz bir entrydir veyahut ramak kalmıştır. ister recap tayyip erdoğan başlığı altında incelenir, ister ajdar başlığı altında, ister bolu tüneli. yazarın kendi tercihidir. nereden dem vurmak ister ise oradan girer.
3.3başlıklar mastar halinde açılır
bu madde açıkça der ki; bir başlık sözlük formatında olmalıdır.
eğer açılacak başlık bir bir eylem bildiriyor ise -mek -mak ekleri ile mastar hallerine getirilmelidir. "x yapa" "y etme" "z'ye gitme" "r'den gelme" gibi fiille biten başlıklar -yada içieren başlıklar- "x yapmak" "z'ye gitmek" gibi kullanılmalıdır. aksi takdirde bkz.: (x e gitme) gibi bir başlık olumsuz anlamı ile anlaşılacaktır.
3.4harf dışında karakter içeren başlıkların karakter gereken yerleri boş bırakılır.
başlıklarda "kesme işareti" veya bir başka özel karakter kullanılamadığından yerleri boş bırakılır. bitişik yazılmaz bkz:. (ronaldinho nun başbakan olması) gibi.
bkz:. (ronaldinhonun başbakan olması) yalnış bir başlıktır.
3.5haddinden fazla uzun başlıklar uçar veya ilgili başlığa yönlendirilinir.
bu maddenin esas amacı tekrardan birinci maddedeki kurala destek olması amacı iledir.
bkz.: (hizmet gecici olarak kullanilamadigindan msn messenger oturumu acilamadi lutfen daha sonra yeniden deneyiniz) gibi başlıkların tanım cümleleri aslında tamamen başlığın içerisinde gizli olduğundan birinci kuralı destekler mahiyette yaptırımları olur.
3.6sıra bildiren başlıkların yazım şekli rakamla olanı değil yazı ile olanıdır.
bu maddeye de göz attığımızda şu şekilde örneklendirebiliriz. türkçe yazınında
bkz.: (1inci x festivali) gibi bir kural yoktur. rakamın yanına nokta koymak sureti ile -nci -ncü gibi okunur. tekrardan, başlıklarda karakter kullanımı olmadığından bu tür başlıklar bkz.: (birinci x festivali) şeklinde kullanılınır.
3.7tarih ve saat formatları sözlük kullanımında 24h üzerinden ve gg/ ay ismi / yıl şeklindedir.
maddenin kararlaştırdığı uygulama sözlükte de kullanımı yaygın olan bkz.: (25 şubat 2005) şeklinde saatler ise bkz.: (15 00) şeklindedir.
3.8konser, parti gibi organizasyonların başlıkları "bkz.: (tarih / şehir / organizasyon adı)" şeklinde yazılır.
konser gibi organizasyonların başlıkları (bkz.: 4 subat 2007 istanbul pentagram konseri) şeklinde açıldıktan sonra mekan, saat gibi bilgiler başlığın içerisine yazılır.
3.9açılan başlıklarda şahıslara karşı hakaret ve aşağılayıcı sözcükler kullanılamaz.
çok açık bir kuralı belirten maddenin ihlalleri sık yaşandığından azami önem gösterilmesi gerekir. hukuksal sorun yaşanabilinecek hiçbir başlık açılamaz, açan yazara sözlük tarafınfdan belirli müeyyideler uygulanır.
3.10başlılar doğruluğu en üst düzeyce sağlanmadıkça açılamaz. belirgin olmayan bir kavram başlık olarak açılamaz.
maddenin öngördüğü kural şudur ki, eğer yazar doğruluğundan emin olmadığı bir başlık açamak istiyor ise bilgi çağında yaşadığını hatırlayarak kavramın doğruluğundan emin olduktan ve teyid ettikten sonra açmalıdır. bkz.: (mor ve otesi nin kisa boylu esmer gitaristi) gibi bir başlık açmak yerine bu kişinin kerem özyeğen adlı kişi olduğunu çok rahatça öğrenebilir ve yazacaklarını o başlık altına yönlendirir.
(david, 27.02.2007 00:04:00)